JD Vance AQSH delegatsiyasiga boshchilik qiladi. Delegatsiya tarkibida maxsus vakil Stiv Vitkoff hamda prezidentning kuyovi Jared Kushner ham joy olgan. Bu, Jon Kerri 2015-yilgi yadroviy kelishuvni muhokama qilganidan beri AQSHning Eron bilan eng yuqori darajadagi aloqasi bo‘ladi.

Eron delegatsiyasi, Tehron muzokaralar boshlanishi uchun Livanda otashkesim o‘rnatilishi va muzlatilgan mablag‘larining qaytarilishi shartini yana bir bor ta’kidlaganidan so‘ng, AQSH bilan otashkesim muzokaralarini o‘tkazish uchun Pokistonga yetib keldi.

Pokiston Tashqi ishlar vazirligi juma kechasi bergan bayonotida, Eron delegatsiyasiga Majlis raisi Muhammad Boqir G‘olibof boshchilik qilayotganini, delegatsiya tarkibida Tashqi ishlar vaziri Abbos Araghchi, Mudofaa kengashi kotibi, Eron Markaziy banki raisi va deputatlar borligini ma’lum qildi.

Pokiston Bosh vaziri o‘rinbosari va Tashqi ishlar vaziri Ishaq Dar, Mudofaa kuchlari qo‘mondoni general Osim Munir va boshqa rasmiylar Eron delegatsiyasini kutib olishdi.

Tarixiy muzokaralar oldidan AQSH Vitse-prezidenti JD Vance Islomobodga yo‘l olar ekan, Eronni Vashington bilan "o‘yin o‘ynamaslik" haqida ogohlantirdi.

Tomonlar o‘rtasida vaqtinchalik otashkesim o‘rnatilgan bo‘lsa-da, bu mo‘rt kelishuvni doimiy tinchlik shartnomasiga aylantirishni maqsad qilgan muzokaralarda chuqur kelishmovchiliklar saqlanib qolmoqda.

Pokiston Bosh vaziri Shahboz Sharif siljishga erishish qiyin bo‘lishini aytdi.

Sharif: "Vaqtinchalik otashkesim e’lon qilindi, biroq endi oldimizda yanada murakkab bosqich turibdi: doimiy otashkesimga erishish va chalkash masalalarni muzokaralar orqali hal qilish bosqichi", — dedi.

"Bu bosqich ingliz tilida 'make or break' (yo bor bo‘lish, yo yo‘q bo‘lish) deb ataladigan hal qiluvchi palladir", — deya qo‘shimcha qildi u.

Eron davlat televideniyesi, Vashington Tehronning shartlarini — ya’ni Livanda otashkesim va Eron aktivlarining qaytarilishini qabul qilsagina muzokaralar boshlanishi haqidagi pozitsiyasini yana bir bor eslatdi.

Isroil juma kuni ham otashkesimni buzib, Livanda havo hujumlarini davom ettirdi. Livan Davlat xavfsizlik tashkiloti janubdagi Nabatiya shahrini nishonga olgan hujumda 13 nafar xodimi halok bo‘lganini bildirdi.

Livan Sog‘liqni saqlash vazirligi esa chorshanba kuni mamlakat bo‘ylab amalga oshirilgan yirik Isroil hujumlarida qurbon bo‘lganlar sonini 357 kishi, yaradorlar sonini esa 1223 kishi deb yangiladi.

Livan Prezidenti devoni kelasi hafta Vashingtonda Isroil bilan uchrashuv o‘tkazilishini, unda Isroilning Livanga qarshi urushidagi otashkesim va ikki qo‘shni davlat o‘rtasida muzokaralar boshlanishi masalalari muhokama qilinishini ma’lum qildi.

Kelishmovchilik nuqtalari

Vance Islomobodga jo‘nab ketishidan oldin jurnalistlarga bergan intervyusida: "Agar eronliklar samimiy niyat bilan muzokara o‘tkazishga tayyor bo‘lsalar, biz ham hamkorlik qo‘lini cho‘zishga tayyormiz", — dedi.

Ammo: "Agar bizni chalg‘itishga urinishsa, muzokara delegatsiyasi buni aslo qabul qilmasligini ko‘radilar", — deya ta’kidladi.

Rasmiy manbalarga ko‘ra, Islomoboddagi muzokaralarda Eronning uranni boyitish faoliyati va strategik neft yo‘li — Hormuz bo‘g‘ozida savdo erkinligini ta’minlash kabi bir qancha nozik masalalar ko‘rib chiqiladi.

Otashkesim kuchga kirganidan beri Donald Tramp bo‘g‘oz masalasida Eronning pozitsiyasidan norozilik bildirgan bo‘lsa, Tehron esa Livandagi davom etayotgan Isroil hujumlariga g‘azab bilan munosabat bildirdi.

Islomoboddagi muzokaralar o‘tkazilishi kutilayotgan Serena mehmonxonasiga olib boruvchi barcha yo‘llar xavfsizlik choralari tufayli yopilgan. Yo‘llar bo‘ylab osilgan katta afishalar va raqamli ekranlarda "Islomobod muzokaralari" degan yozuvlar joylashtirilgan.

Tinchlik paytida dunyo neftining beshdan bir qismi hamda katta miqdordagi tabiiy gaz va o‘g‘itlar Hormuz bo‘g‘ozi orqali o‘tadi. Biroq shu hafta boshida otashkesim e’lon qilinganidan keyin bo‘g‘ozdan faqat cheklangan miqdordagi kemalar o‘tdi.

Ikki haftalik otashkesim minglab odamlar o‘limiga sabab bo‘lgan va jahon iqtisodiyotini larzaga keltirgan mojaroga barham berishga qaratilgan muzokaralar uchun vaqt ajratish maqsadida qabul qilingan edi.

Isroil Livanga hujumlarini davom ettirar ekan, Isroil armiyasi juma kuni Hizbulloh Livan hududidan o‘z yerlariga 30 ga yaqin snaryad otganini ma’lum qildi.

Hizbulloh esa "dushmanning otashkesimni buzishi va Bayrutga takroriy hujumlariga javoban" Isroilning Ashdod dengiz bazasini raketalar bilan nishonga olganini e’lon qildi.

Tramp payshanba kuni NBC News telekanaliga bergan intervyusida Isroil Livandagi hujumlarni "kamaytirganini" va Binyamin Netanyaxu unga hujumlar "past intensivlikda" davom etishiga va’da berganini aytdi.

Ismi sir qolishini istagan g‘arbiy diplomat "Qora chorshanba"dan keyin Isroilning Bayrutga qayta havo hujumlari uyushtirishining oldini olish uchun Yevropa davlatlari, Fors ko‘rfazi mamlakatlari va Misr Isroilga bosim o‘tkazayotganini bildirdi.

Shu bilan birga, Tramp kelishuvga erishilmasa kuch ishlatilishi mumkinligi haqida ogohlantirib, o‘z mamlakati harbiy kemalarini "shu paytgacha yaratilgan eng yaxshi qurollar" bilan jihozlaganini bildirdi.