Eron Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Ismoil Baqoyi Eronning mintaqaviy mojaroni tugatishga qaratilgan AQSh takliflariga javobi diplomatik vositachilar orqali yetkazilishini tasdiqladi. Shuningdek, Hormuz bo‘g‘ozida xavfsiz dengiz yo‘laklarini tashkil etish bo‘yicha Ummon bilan muzokaralarda muhim yutuqlarga erishilganini ma’lum qildi.
Baqoyi Tehron barcha jabhalardagi to‘qnashuvlarni to‘xtatish va Ko‘rfazda dengiz xavfsizligini tiklashga oid “baholashlari va shartlarini” bayon qilganini bildirdi.
Tehron va Vashington o‘rtasida vositachilar orqali bilvosita muloqot davom etayotganini tasdiqlagan Baqoyi: “Qarshi tomonning takliflariga tegishli javob ham vositachilar orqali yetkaziladi”, dedi.
Bu bayonot AQSh Davlat kotibi Marko Rubioning Afinada bildirgan fikrlaridan keyin yangradi. Rubio Eron kelishmovchilikni hal qilish uchun ko‘plab imkoniyatlarni boy berganini aytib, Tehron strategik suv yo‘li ustidan nazoratni yo‘qotganini da’vo qilgan edi.
Rubioning so‘zlarini rad etgan Baqoyi Vashingtonning 2018-yilda 2015-yilgi yadroviy kelishuvdan chiqib ketgani va diplomatik jarayonlar davomida harbiy hujumlarni davom ettirganiga e’tibor qaratdi.
“Tarixiy haqiqatlarni buzib ko‘rsatish AQSh o‘z majburiyatlarini bir necha bor buzganini jamoatchilik xotirasidan o‘chira olmaydi”, dedi u.
Hormuz bo‘g‘ozida kemalar qatnovi
Tijorat kemalari qatnoviga to‘xtalgan Baqoyi Tehron va Maskat o‘rtasidagi ikki tomonlama muzokaralar natijasida Hormuz bo‘g‘ozidan xavfsiz kirish va chiqish yo‘nalishlarining aniq geografik koordinatalari bo‘yicha kelishuvga erishilganini bildirdi.
Kelishilgan dengiz qatnovi tartibi yaqin kunlarda xalqaro dengizchilik idoralariga taqdim etiladi.
Bu diplomatik qadam AQSh va Isroilning Eronga qarshi urushi sakkizinchi oyiga kirgan bir paytda tashlandi.
Eron Prezidenti Mas’ud Pezeshkiyon avvalroq Vashingtonni oldingi diplomatik tashabbuslar davomida hujumlar boshlagani uchun tanqid qilgan edi. Biroq Tashqi ishlar vaziri Abbos Aroqchi adolatli muzokaralar hali ham tinchlikni ta’minlashi mumkinligini ta’kidladi.
BMT Bosh Assambleyasida ilgari taqdim etilgan Eron taklifida barcha jabhalarda keng qamrovli sulhga erishish, AQShning dengiz qamalini va neft sanksiyalarini bekor qilish hamda muzlatilgan aktivlarni qaytarish evaziga bo‘g‘ozni qayta ochish va yetti kun ichida yadroviy muzokaralarni boshlash nazarda tutilgan edi.
