Oman va Eron Islomobod anglashuv memorandumi shartlari doirasida Hormuz bo'g'ozi bo'yicha navigatsiyani kelajakdagi boshqaruvi masalalarini muhokama qilish uchun "qo'shma ishchi guruh" tuzish bo'yicha kelishib olganini Oman tashqi ishlar vazirligi bayonotida aytildi.
Bayonot seshanba kuni Eron parlamenti spikeri Mohammad Bagher Ghalibaf va xorijiy ishlar vaziri Abbas Araghchi tashrifi chog'ida Oman poytaxti Maskatda o'tkazilgan muzokaralardan so'ng e'lon qilindi.
Tashrif davomida eronlik delegatsiya Oman sultoni Haytham bin Tariq bilan uchrashdi va shuningdek, tashqi ishlar vaziri Badr Albusaidi bilan muzokaralar o'tkazdi.
Hormuz bo'g'ozi bo'yi bo'ylab sohilga ega bo'lgan ikki mamlakat xalqaro huquq doirasida ushbu suv yo'li orqali xavfsiz o'tishni ta'minlashga sodiqligini tasdiqladi va bir vaqtning o'zida bo'g'ozdagi hududiy suvlarga nisbatan suverenitet va suveren huquqlarini ta'kidladi.
Bayonotga ko'ra, tomonlar Islomoboddagi, AQSh va Eron o'rtasida imzolangan anglashuv memorandumi shartlari ostida bo'g'ozga oid masalalarni muhokama qilishgan va tashqi ishlar vazirliklari o'rtasida "qo'shma ishchi guruh" orqali maslahatlashuvlarni davom ettirishga kelishib olishgan.
Guruh Hormuz bo'g'ozi bo'yicha navigatsiyani kelajakda boshqarish, u yerda ko'rsatilishi kerak bo'lgan xizmatlar va buning bilan bog'liq xarajatlar bo'yicha xalqaro standartlarga muvofiq kelishuvga erishishga harakat qiladi.
Maskat va Tehron shuningdek kelajakdagi tartiblar bo'yicha boshqa sohilbo'yi davlatlar va boshqa tegishli tomonlar bilan ham muzokaralar o'tkazishga kelishib olishdi.
Ikki mamlakat Hormuz bo'g'ozi bilan bog'liq barcha choralar "to'liq suverenitet va suveren huquqlarni hurmat qilishi kerakligini" ta'kidladi.
Ular shuningdek Hormuz bo'g'ozini xalqaro navigatsiya uchun xavfsiz va ochiq yo'l sifatida saqlashga sodiqliklarini qayta tasdiqladi va dengiz xavfsizligi, navigatsiya erkinligi hamda mintaqaviy barqarorlikni ta'minlash uchun doimiy hamkorlikning muhimligini ta'kidladi.
AQSh bilan erishilgan anglashuvning 5-bandiga ko'ra, Eron Hormuz bo'g'ozini kelajakda boshqarish va u yerda ko'rsatiladigan dengiz xizmatlari masalalarida Fors ko'rfazi boshqa sohilbo'yi davlatlari bilan muvofiqlashtirish hamda xalqaro huquq va strategik suv yo'lining qirra davlatlarining suveren huquqlariga rioya qilgan holda Oman bilan dialog o'tkazadi.
Eron shuningdek Fors ko'rfazi va Oman ko'rfazi o'rtasida tijorat kemalarining 60 kun davomida xavfsiz va to'lovsiz o'tishini ta'minlash uchun barcha choralarni ko'rishga, tijorat kemachiligining darhol tiklanishini ta'minlashga majbur ekanini bildirdi.
Qoidaga ko'ra, texnik va harbiy to'siqlarni olib tashlash maqsadida Eron 30 kun ichida mina tozalash operatsiyalarini o'tkazadi.
Yakshanba kuni Qatar va Pokiston Shveysariyadagi Burgenstock dam olish maskanida AQSh va Eron o'rtasidagi muzokaralar yakunlangach qo'shma bayonot chiqardi va tomonlar Islomobod anglashuv memorandumi doirasida Livanda qurolli harakatlarning to'xtatilishi talablariga rioya etilishini ta'minlash maqsadida AQSh, Eron va Livan ishtirokidagi, ikki vositachi tomonidan tashkil etiladigan "de-confliction cell" (nizo bartaraf etish markazi)ni barpo etish bo'yicha kelishib olganini bildirdi.
Eron va AQSh 14 iyun kuni Pokiston vositachiligida kelishilgan, urushni yakunlash va mavjud nizolarni dialog va muzokaralar orqali hal etishga qaratilgan 14 bandli anglashuvga erishganini e'lon qildi.
Islomobod anglashuvi nomi bilan tanilgan memorandum 18 iyun kuni Eron prezidenti Masoud Pezeshkian va AQSh prezidenti Donald Tramp tomonidan elektron shaklda imzolangach kuchga kirdi.
Kelishuv urushni, shu jumladan Livandagi urushni yakunlashga oid bandlarni, Hormuz bo'g'ozi qayta ochilishini va Eron ustiga qo'yilgan AQSh dengiz blokadasini olib tashlashni o'z ichiga oladi.
