Turkiya transport sohasida barqarorlikni ta’minlash yo‘lida yangi qadam tashladi: "Nol chiqindi" hamkorlik protokoli imzolandi
Turkiya Transport va infratuzilma vazirligi hamda "Nol chiqindi" jamg‘armasi o‘rtasida hamkorlik protokoli imzolandi. Mazkur hujjat mamlakat transport tizimida ekologik barqarorlikni yanada chuqurlashtirishga xizmat qiladi.
Chorshanba kuni Anqarada bo‘lib o‘tgan imzolash marosimida Transport vaziri Abdulqodir Uralo'g'li ushbu kelishuv transport loyihalarida chiqindilarni boshqarish standartlarini eng yuqori darajaga ko‘tarishini ta’kidladi.
"Biz qurilish va ta’mirlash jarayonlarida qayta ishlangan materiallardan foydalanish hajmini oshiramiz. Portlar, aeroportlar va vokzallarda 'nol chiqindi' tamoyilini majburiy standart sifatida joriy etamiz. Shuningdek, yo‘lovchilar, xodimlar va barcha hamkorlarimiz orasida barqaror transport madaniyatini yuksaltiramiz", — dedi vazir.
Ekologik vaziyat va transportning roli Uralo‘g‘lu global ekologik muammolarga to‘xtalib, transport sektori dunyo bo‘yicha issiqxona gazlari emissiyasining 21 foizini (uchinchi o‘rin), Turkiya ichida esa 17,6 foizini (ikkinchi o‘rin) tashkil etishini qayd etdi. "Bu raqamlar transport sohasining iqlim o‘zgarishiga qarshi kurashdagi hal qiluvchi rolini yaqqol ko‘rsatib turibdi", — deya qo‘shimcha qildi u.
Amalga oshirilgan islohotlar va natijalar: Vazir vazirlik tomonidan boshlangan bir qator muvaffaqiyatli loyihalarni sanab o‘tdi:
Uglerod izi: Vazirlik Turkiyada o‘zining institutsional uglerod izini hisoblagan ilk davlat idorasi bo‘ldi.
Emissiya nazorati: Harakat oqimini yaxshilash orqali atmosferadan 6,55 million tonna karbon chiqarib tashlandi — bu bir million yetilgan daraxtning bir yillik filtratsiya quvvatiga teng.
Qayta ishlash: Yiliga qariyb 2 million tonna asfalt qayta tiklanmoqda.
Temir yo‘llar: Yuk tashishda temir yo‘l ulushini 5 foizdan 22 foizga yetkazish choralari ko‘rilmoqda. Istanbuldagi Marmaray loyihasi ishga tushganidan buyon 62 million tonna zararli chiqindining oldini oldi.
Aviatsiya: Turkiya "Airport Carbon Accreditation" dasturi doirasida karbonsiz sertifikatga ega aeroportlar soni bo‘yicha (52 ta aeroport) AQShdan keyin dunyoda ikkinchi o‘rinni egallab turibdi. Aeroportlarda xizmat ko‘rsatuvchi 145 ta "Follow Me" avtomobili mahalliy Togg elektromobillariga almashtirilgan.
Xalqaro tadbirlar markazida "Nol chiqindi" jamg‘armasi prezidenti Samed Ag‘irbash marosimda so‘zga chiqib, Turkiya joriy yilda ikki yirik xalqaro tadbirga mezbonlik qilishini e’lon qildi:
Nol chiqindi forumi (5–7-iyun): Unda 150 dan ortiq davlat vakillari, 100 dan ziyod vazirlar va 5 000 nafar ishtirokchi qatnashishi kutilmoqda. Tadbir Jahon banki, BMT hamda Harvard va Cambridge kabi nufuzli universitetlar tomonidan qo‘llab-quvvatlanadi.
COP31 sammiti: Turkiya ushbu yirik iqlim konferensiyasini o‘tkazish uchun ham asosiy nomzodlardan biri hisoblanadi.
Yangi imzolangan protokol resurslardan samarali foydalanish, aylanma (tsiklik) iqtisodiyot modellarini joriy etish va "yashil infratuzilma" amaliyotlarini rag‘batlantirishni maqsad qilgan.
