Turkiya 2026-yilni “Islohotlar yili” deb e’lon qildi
Turkiya Gʻazna va moliya vaziri Mehmet Shimshek 2026-yilni mamlakatda “islohotlar yili” deb e’lon qildi. Vazir sanoat transformatsiyasi, qoʻshilgan qiymatni oshirish, yashil va raqamli oʻtish, investitsiya samaradorligi hamda temir yoʻl infratuzilmasini yaxshilashga qaratilgan keng qamrovli strategik rejalarni bayon qildi.
Dushanba kuni Anqarada oʻtkazilgan “Turkiya asri uchun investitsiya markazi” (Powerhouse for Investment in the Türkiye Century) anjumanida Shimshek oʻtgan haftada Prezident Rajab Toyyib Erdoʻgʻan tomonidan e’lon qilingan islohotlar paketini batafsil taqdim etdi.
Savdo va Investitsiya: Strategik tashabbuslar
Yangi investitsiya tizimi quyidagi asosiy maqsadlarga yoʻnaltirilgan:
Tovar va xizmatlar eksportini oshirish;
Aktivlarni mamlakatga qaytarishni ragʻbatlantirish;
Mahalliy investorlarning Turkiyada qolishini ta’minlash;
Istanbul Moliyaviy Markazini (IFC) mintaqaviy boshqaruv tuguniga aylantirish.
Soliq imtiyozlari:
Tranzit savdo: Istanbul Moliyaviy Markazida joylashgan kompaniyalar tranzit savdodan olingan daromad boʻyicha korporativ soliqdan 100% ozod qilinadi. Boshqa hududlardagi kompaniyalar uchun bu imtiyoz 95%ni tashkil etadi.
Raqobatbardoshlik: Shimshek Turkiya Singapur, Gonkong va Maldiv orollari kabi raqobatbardosh "merchanting" (vositachilik savdosi) tizimini yoʻlga qoʻyishni maqsad qilganini ta’kidladi.
Sanoat va Eksportdagi keskin qadamlar
Vazir ishlab chiqarish va eksportni qoʻllab-quvvatlash uchun radikal choralar koʻrilishini ma’lum qildi:
Eksportchilar uchun soliq: Standart 25 foizlik korporativ soliq stavkasi ishlab chiqaruvchi eksportchilar uchun 9 foizgacha (bir xonali son) tushiriladi.
Xizmatlar eksporti: Dasturiy ta’minot, videooʻyinlar, tibbiy turizm, ta’lim va muhandislik kabi sohalarda soliq imtiyozlari 100% gacha kengaytirildi.
Iqtisodiy quvvat: Turkiya iqtisodiyoti oʻtgan yili 1,6 trillion dollarga yetib, qoʻshni sakkiz mamlakatning umumiy YAIMidan (1,3 trln $) oʻzib ketdi.
"Bizning maqsadimiz — ishlab chiqarishni oʻrta-past texnologiyalardan yuqori texnologiyali mahsulotlar darajasiga koʻtarishdir." — Mehmet Shimshek
Turkiya xalqaro kompaniyalar va yuqori malakali mutaxassislar uchun maxsus sharoitlar yaratmoqda:
Imtiyoz turi | Shartlar va Miqdorlar |
Mintaqaviy bosh ofislar | IFCga koʻchganlarga 20 yillik soliq ta’tili. |
Daromad soligʻi | Mutaxassislar uchun ~3 000 dollargacha (minimal ish haqining 4 baravari) soliqsiz daromad. |
Non-domiciled rejimi | Xorijiy daromadlar uchun 0% soliq (20 yil davomida). |
Meros soligʻi | Maxsus rezidentlar uchun 10% dan 1% gacha tushiriladi. Qoʻshimcha imkoniyatlar:
XulosaVazir Shimshekning ta’kidlashicha, ushbu keng koʻlamli strategiya 2047-yilgacha moʻljallangan uzoq muddatli ragʻbatlar tizimini oʻz ichiga oladi va Turkiyani global investorlar uchun eng jozibador va toʻsiqlarsiz markazga aylantirishni koʻzlaydi. |
