Suriya prezidenti Ahmad ash-Shara sanksiyalar olib tashlangach, mamlakat “yangi hayotga qaytganini” ma’lum qildi. Uning ta’kidlashicha, cheklovlarning bekor qilinishi iqtisodiy tiklanish, xorijiy investitsiyalar jalb etilishiga va mintaqadagi rolning kuchayishiga keng yo‘l ochdi.

Birlashgan Arab Amirliklarining Dubay shahrida o‘tkazilgan “Arab Media Summit 2026” sammitida so‘zga chiqqan Ahmad ash-Shara Suriya juda keng ko‘lamli sanksiyalar rejimiga duch kelganini, ayrim cheklovlar 1979-yildan beri amal qilib kelganini va buning oqibatida avlodlar xalqaro moliyaviy operatsiyalar hamda bank kafolatlaridan bexabar qolganini aytdi.

U arab va mintaqaviy yetakchilarning, shuningdek, Turkiya prezidenti Rejep Tayyip Erdo‘g‘anning AQSh prezidenti Donald Tramp bilan aloqalari orqali olib borgan vositachilik harakatlari sanksiyalarni bekor qilish bo‘yicha “tarixiy qaror”ga olib kelganini ta’kidladi.

“Menimcha, sanksiyalar olib tashlangach, Suriya yangi hayotga qaytdi va oldinga tashlanadigan qadamlar uchun yo‘l ochildi. Boshqacha aytganda, to‘siqlar parchalandi”, — dedi u.

“Endi qolgan narsa — to‘g‘ri siyosat va tartib-qoidalarni qabul qilib, oqilona qarorlar chiqarishdir”, — deya qo‘shimcha qildi davlat rahbari.

Iqtisodiyot va Fors ko‘rfazi investitsiyalari

Ahmad ash-Sharaning so‘zlariga ko‘ra, ilgari byurokratiya va korrupsiya botqog‘iga botgan sotsialistik modeldagi Suriya iqtisodiyoti hozirda xususiy sektorni qo‘llab-quvvatlaydigan erkinroq bozorga o‘tish jarayonida. U bu o‘zgarish dastlab qiyin qarorlarni talab qilishini tan oldi.

Uning ma’lum qilishicha, Suriya iqtisodiyoti 2010-yilda taxminan 60 milliard dollarni tashkil etgan bo‘lsa, 2024-yilda 20 milliard dollarga tushib ketgan, 2025-yilda esa 32 milliard dollarga yetib o‘sishni boshlagan. Prognozlarga ko‘ra, joriy yilda iqtisodiyot hajmi 50 milliard dollarga yetishi va 2027-yilga borib 2010-yildagi darajasiga qaytishi mumkin.

“Dasturlarimiz kelgusi besh-o‘n yil ichida iqtisodiyotimizni taxminan 200 milliard dollar atrofiga olib chiqishni maqsad qilgan”, — dedi u xalqaro sharoit barqaror saqlanib qolgan taqdirda.

Ahmad ash-Shara BAA, Saudiya Arabistoni, Qatar va Kuvayt investorlari Suriya bozoriga kirib kelayotgani, bir nechta anglashuv memorandumlari imzolangani va ayrim loyihalar allaqachon amalga oshirilayotganini bildirdi.

U, shuningdek, BAA tadbirkori Muhammad Alabbar va “DP World” kompaniyasining Suriya qirg‘og‘idagi Tartus portiga kiritmoqchi bo‘lgan investitsiyalarini alohida tilga oldi.

Ahmad ash-Sharaning fikricha, Suriyaning geografik joylashuvi uni Sharq va G‘arbni bog‘lovchi muqobil savdo, energiya va ta’minot yo‘llarining muhim bo‘g‘iniga aylantirishi mumkin.

U mamlakat mintaqaviy oziq-ovqat zaxirasi markaziga aylanishi mumkinligini ta’kidlab, hatto ilg‘or qishloq xo‘jaligi texnologiyalarisiz ham 70–75 million kishini oziq-ovqat bilan ta’minlash mumkinligini, zamonaviy texnologiyalar joriy etilsa, bu ko‘rsatkich 100 milliondan oshishini qayd etdi.

Mustaqil tashqi siyosat

Suriya yetakchisi mamlakat qaror qabul qilishda mutlaqo mustaqil ekanini ta’kidlab, Damashq hech qanday tashqi kuchga bo‘ysunish niyatida emasligini bildirdi.

“Suriya qandaydir bir tomonga ko‘r-ko‘rona bog‘lanib qolishi shart emas. Suriya faqat o‘z manfaatlarini ko‘zlab ish tutadi”, — dedi u va arab hamda islom olami bilan aloqalar har doim ustuvor bo‘lishini qo‘shimcha qildi.

Uning aytishicha, Suriya noldan boshlash o‘rniga iqtisodiy va institutsional rivojlanish borasida arab davlatlarining muvaffaqiyatli tajribalarini o‘rganish niyatida.

Bashar Asad qariyb 25 yil davomida mamlakatni temir qo‘l bilan boshqarib, 2024-yil 8-dekabrda Rossiyaga qochib ketgan edi. Bu holat 1963-yildan beri davom etib kelayotgan Ba’as partiyasi diktaturasiga barham berdi. 2025-yil yanvarida esa Ahmad ash-Shara boshchiligida o‘tish davri ma’muriyati tuzildi.

Ahmad ash-Shara Suriyaning tiklanish jarayoni boshqa mintaqalardagi urushlar va beqarorliklar ta’sirida xavf ostida qolishi mumkinligidan ogohlantirdi.

“Bizni eng ko‘p tashvishga solayotgan narsa — urushlarning yanada avj olib, butun mintaqa bo‘ylab kengroq beqarorlikni keltirib chiqarishidir”, — dedi u.

Uning qo‘shimcha qilishicha, Damashq arab davlatlari bilan birgalikda mintaqaviy mojarolar ta’sirini kamaytirish va kelajakdagi xavflarni yumshatish ustida hamkorlik qilmoqda hamda Suriya bu borada “asosiy rol” o‘ynashi mumkin.

Davlat apparatlarini tiklash

Ahmad ash-Shara ko‘p yillik yomon boshqaruv va vayronkor urushlardan so‘ng davlat institutlari hamda xalq ishonchini tiklash, shuningdek, izdan chiqqan infratuzilma, energiya tanqisligi va ichki bo‘linish xavflariga qarshi kurashish ustida qattiq ish olib borilayotganini bildirdi.

Uning asosiy maqsadi — Suriyani fuqarolarning qadr-qimmati va mustaqilligini to‘la kafolatlaydigan, kuchli iqtisodiy o‘sishga erishgan “normal davlat”ga aylantirishdir.

“Bizning eng katta boyligimiz — bu jamiyatning o‘zidir”, — dedi u.

OAV vakillariga murojaat qilar ekan, Ahmad ash-Shara jurnalistikani ulkan jamoatchilik mas’uliyati deb atadi va ommaviy axborot vositalarini haqqoniy, aniq axborotni ustuvor qo‘yishga hamda siyosiylashuvdan yiroq bo‘lishga chaqirdi.

“Arab Media Summit 2026” sammiti Dubay jahon savdo markazida bo‘lib o‘tmoqda. Unda yetakchi media rahbarlari, siyosatchilar va soha mutaxassislari arab media olamini shakllantirayotgan dolzarb o‘zgarishlar hamda muammolarni muhokama qilmoqda.