Seshanba kuni Saudiya Arabistoni Eron tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotgan husiylarga qarshi “qat’iy” choralar ko‘rishidan ogohlantirdi. Bunga mazkur guruh amalga oshirgan balistik raketa va dron hujumlari natijasida mamlakat janubida 13 nafar fuqaroning jarohatlangani sabab bo‘ldi.
Husiylar iyul oyida Yaman fuqarolik urushi qayta avj olganidan beri Saudiya tomonidan qo‘llab-quvvatlanayotgan hukumat kuchlari bilan yana janglarga kirishdi. O‘sha paytda guruh Riyodga dengiz blokadasi e’lon qilib, Qizil dengizdagi kemalarni nishonga ola boshlagan edi.
O‘tgan hafta guruh Yamanning Qizil dengiz sohilini va Bob al-Mandab bo‘g‘ozini nazoratga oldi. Bu holat Hormuz bo‘g‘ozini to‘sib qo‘ygan AQShning Eron bilan kengroq urushi fonida muhim ahamiyat kasb etib, Yaman hukumat kuchlariga jiddiy zarba bo‘ldi.
Guruh, shuningdek, dunyodagi eng katta xomashyo eksportchisi bo‘lgan Saudiya Arabistonining neft infratuzilmasini ham nishonga oldi. Bu esa neft narxining 100 dollarlik chegaradan yuqoriga ko‘tarilishiga sabab bo‘ldi.
Ikki harbiy manbaning xabar berishicha, dushanba kuni g‘arbiy Yamanda husiylar amalga oshirgan zarba hukumat kuchlarining sakkiz nafar askarini o‘ldirgan.
Husiylar janubiy Saudiya Arabistonidagi Xamis Mushayt shahrida joylashgan Qirol Xolid aviabazasiga qarshi “o‘nlab balistik raketalar va dronlardan” foydalangan holda yangi “keng ko‘lamli” hujum uyushtirganini da’vo qildi.
“Muzokaralar bo‘lmaydi”
Riyod boshchiligidagi koalitsiya seshanba kuni avvalgi kuni Xamis Mushayt, Abha va Taif shaharlariga raketa va dron hujumlari uyushtirilgani va 13 kishi jarohatlanganini tasdiqladi. Husiylarning bildirishicha, Riyod oldingi kunda ham qilganidek, 50 dan ortiq zarba bilan javob qaytargan.
Koalitsiya bunday hujumlarga “Qirollik suverenitetini himoya qilish uchun qat’iy” munosabat bildirilishini va buni to‘xtatish uchun “barcha zarur operativ choralar” ko‘rilishini ma’lum qildi.
Husiylar siyosiy byurosidan Hazem al-Assad: “Eronning (Saudiya) xalqimizga qarshi tajovuzni davom ettirishi bilan Yamandagi javob harakatlari ham davom etadi va keskinlashadi”, dedi.
Seshanba tongida Saudiya fuqarolik mudofaa boshqarmasi olti mintaqada havo hujumi haqida ogohlantirish berdi, biroq ko‘p o‘tmay uni bekor qildi.
Yamanda janglarning qayta boshlanishi kengroq mintaqaviy inqiroz hal etilmay qolgan bir paytda yuz berdi. Shunga qaramay, AQSh prezidenti Donald Tramp dushanba kuni Eron bilan muzokaralar o‘tkazishga ochiq ekanini aytdi.
“Qiyinchilikka duch kelayotgan Eron davlati tez fursatda va juda xohlab bitim tuzishni istamoqda. AQSh bunda ishtirok etadimi yoki yo‘qmi, o‘zim qaror qilaman — bu g‘oya biz uchun ochiq”, deb yozdi Tramp o‘zining Truth Social tarmog‘ida.
Eronning yuqori darajadagi xavfsizlik rasmiysi Mohsen Rezaei X (Twitter) tarmog‘ida: “Eron shartlari bajarilguncha muzokaralar bo‘lmaydi. Tamom-vassalom”, deb yozdi.
“Qochishga majbur bo‘ldilar”
Hormuz bo‘g‘ozining kelajagi yuzasidan Fors ko‘rfazi davlatlari va Eron o‘rtasida rejalashtirilgan uchrashuv dushanba kuni kechiktirildi. Tehron Riyodni muzokaralarni cho‘zish uchun Yamandan “bahona” sifatida foydalanganlikda aybladi.
Qohiradan olingan xabarlarga ko‘ra, Saudiya valiahd shahzodasi Muhammad bin Salmon seshanba kuni Misr prezidenti Abdulfattoh al-Sisi bilan uchrashishi kutilgan edi.
Yaman hukumat kuchlari yakshanba kuni janubi-g‘arbiy Taiz viloyatida husiylardan ba’zi pozitsiyalarni qaytarib olganliklari va havo zarbalarini berganliklarini Saba rasmiy axborot agentligiga ma’lum qilib, kamida 10 nafar jangarining yo‘q qilinganini bildirdi.
Saudiya yangiliklar agentligi (SPA) ma’lumotlariga ko‘ra, Saudiya valiahd shahzodasi dushanba kuni Jiddada AQSh Markaziy qo‘mondonligi rahbari admiral Bred Kuper bilan uchrashib, “mintaqadagi so‘nggi voqealarni” muhokama qilgan.
AQShning Axios saytiga ko‘ra, admiral payshanba kuni zudlik bilan muvofiqlashtirish uchrashuvlari uchun Saudiya Arabistoniga safar qilgan.
Husiylar 2014-yilda fuqarolik urushi boshida Yaman poytaxti Sanaoni egallab, hukumatni janubdagi Adenga ko‘chishga majbur qilgan edi.
Keyingi yili Saudiya Arabistoni hukumat tomonida turib aralashish uchun koalitsiyani boshqardi va mojaroni dunyodagi eng og‘ir gumanitar falokatlardan biriga aylantirgan holda muntazam ravishda havo zarbalarini boshlab yubordi.
BMT migratsiya agentligi dushanba kuni Arab dunyosining eng kambag‘al mamlakatida janglarning qayta boshlanishi 93 864 kishini o‘z uyini tashlab qochishga majbur qilganini ma’lum qildi.
