Dushanba kuni Avstraliya o‘z tarixidagi eng yirik mudofaa eksporti bitimini imzolaganini e’lon qildi. Rasmiy bayonotga ko‘ra, Kanada 2,5 milliard Avstraliya dollari (1,75 milliard AQSh dollari) qiymatidagi kelishuv asosida kuzatuv radar texnologiyasini xarid qiladi.
Mudofaa vaziri Richard Marles ushbu kelishuvni Kanadaning mudofaa xaridlari bo‘yicha davlat kotibi Stiven Fyur bilan birgalikda e’lon qildi. Bosh vazir Entoni Albanese idorasining bayonotida qayd etilishicha, bu Avstraliyaning ufq ortidagi radar texnologiyasini xorijga ilk bor sotishi bo‘lib, u Kanadaning Arktika hududidagi kuzatuv imkoniyatlarini qo‘llab-quvvatlaydi.
Ufq ortidagi radar texnologiyasi yuqori chastotali elektromagnit to‘lqinlarni ionosferadan aks ettirish orqali Yerning egri chizig‘i sabab ko‘rinmas bo‘lib qolgan uzoqdagi obyektlarni aniqlaydi.
"Bugungi kelishuv Avstraliya mudofaa savdosida muhim bosqichni belgilaydi va Kanada bilan mudofaa sanoatida yanada chuqur hamda o‘zaro manfaatli hamkorlik uchun poydevor yaratadi", — dedi Albanese o‘z bayonotida.
Avstraliyaning Jindalee Operational Radar Network tizimi uchuvchi apparatlar, kemalar va raketalarni 3 000 kilometrgacha (1 864 milya) masofada aniqlash va kuzatib borish quvvatiga ega.
Stiven Fyurning ta’kidlashicha, mazkur texnologiya Kanadaga Arktika hududi bo‘yicha xabardorlikni sezilarli darajada oshirish imkonini beradi. Uning so‘zlariga ko‘ra, bu imkoniyat havo va dengiz tahdidlarini yanada uzoqroq masofadan va yuqori sifat bilan aniqlash, tezkor ogohlantirish berish, qit’aviy mudofaani yaxshilash hamda Kanadaning Arktika suverenitetini mustahkamlashga xizmat qiladi.
Kanadaning ushbu texnologiyani xarid qilishi AQShning talablari bilan bog‘liqligi haqidagi savolga javoban Fyur, mamlakati yaqinda Vashingtondan Yuqori harakatlanuvchan artilleriya raketa tizimini (HIMARS) sotib olishni e’lon qilganini eslatdi. "AQSh bilan munosabatlar boshqacha, shuningdek, dunyoning boshqa joylarida ham ajoyib hamkorlarimiz bor; ushbu radar bunga yaqqol misoldir", — dedi u.
"Bu biz amalga oshirgan eng katta mudofaa eksportidir", — dedi Richard Marles matbuot anjumanida. "Avstraliya va Kanada doimo eng yaqin do‘st bo‘lib kelgan, ammo bugun imzolangan hujjat bilan munosabatlarimizda muhim strategik o‘lcham paydo bo‘ldi."
Marlesning qo‘shimcha qilishicha, Avstraliyaning radar tizimi uning uzoq masofali shimoliy kuzatuvining tayanchi hamda dunyodagi eng rivojlangan tizimlardan biri hisoblanadi. "Avstraliyadagi kabi Kanadada ham katta hududlar mavjud, shuning uchun Kanada ushbu tizimdan Arktika ustidan kuzatuv olib borish uchun foydalanadi", — dedi u.
Hukumat ma’lumotlariga ko‘ra, mazkur kelishuv Avstraliyada qariyb 300 ta texnik ish o‘rnini qo‘llab-quvvatlaydi. BAE Systems Australia kompaniyasi tizimni joriy yilning 1-iyulidan boshlab yetkazib berishni boshlashi kutilmoqda.
