DUNYO
2 daqiqa o'qish
G‘azodagi gumanitar vaziyat og‘irligicha qolmoqda
O‘t ochishni to‘xtatish haqida kelishuv imzolanganidan olti oydan ko‘proq vaqt o‘tgan bo‘lsa-da, Isroil G‘azo sektoriga gumanitar yordam kiritilishini cheklashda davom etmoqda.
G‘azodagi gumanitar vaziyat og‘irligicha qolmoqda
(Arxiv) Isroilning majburiyatlari va falastinliklar duch kelayotgan voqelik o‘rtasida jiddiy tafovutlar saqlanib qolmoqda, deydi uchta nodavlat tashkilot vakillari. / Reuters

Birlashgan Millatlar Tashkiloti G‘azoda tinchlik rejasini ma’qullaganidan buyon olti oydan ko‘p vaqt o‘tdi, biroq u yerdagi gumanitar vaziyat hamon halokatli darajada qolmoqda. Bu haqda payshanba kuni uchta xalqaro nodavlat tashkilot bayonot berib, Isroilni o‘z majburiyatlarini bajarishga chaqirdi.

"Oxfam", "Save the Children" va "Refugees International" vakillari BMTning Nyu-Yorkdagi bosh qarorgohida jurnalistlarga bergan intervyusida Isroilning va’dalari bilan falastinliklar to‘qnash kelayotgan achchiq haqiqat o‘rtasida katta tafovut borligini ta’kidlashdi.

"Isroil katta tajribaga ega yordam tashkilotlariga suv tizimlarini ta’mirlash uchun quvurlar, boshpana materiallari va tibbiy buyumlar kabi zaruriy yuklarni yetarli miqdorda kiritishga hamon to‘sqinlik qilmoqda. Vaholanki, hududni qayta tiklash, iqtisodiy rivojlanish va uzoq muddatli farovonlik haqida va’dalar berilgan edi", — deydi "Oxfam America" prezidenti Ebbi Maksman (Abby Maxman).

Yaqinda G‘azodan qaytgan amerikalik jarroh Tereza Soldnerning (Teresa Soldner) so‘zlariga ko‘ra, mintaqada zo‘ravonliklar to‘xtagani yo‘q va Isroilning zarbalari hamon davom etmoqda. "G‘azoda bo‘lgan har bir kunimda og‘ir jarohat olgan bemorlar oqimi to‘xtamadi. Nazarimda, Falastin sog‘liqni saqlash tizimi butunlay vayron bo‘lgan", — deydi u.

Eslatib o‘tamiz, BMT Xavfsizlik Kengashi 2025-yil noyabr oyida AQSh tomonidan qo‘llab-quvvatlangan va gumanitar yordamni to‘liq tiklashni talab qiluvchi tinchlik rejasi to‘g‘risidagi rezolyutsiyani qabul qilgan edi.

"Shunga qaramay, shifoxonalarimizga hamon to‘yib ovqatlanmaslikning og‘ir va o‘tkir shakllaridan aziyat chekayotgan bolalar keltirilmoqda", — deydi "Save the Children" vakili Janti Soeripto (Janti Soeripto). Uning qo‘shimcha qilishicha, bunday bolalar soni yanvardan aprelgacha bo‘lgan davrda yanada ko‘paygan. "Ta’lim tizimi butunlay yo‘q qilingani sababli, 600 mingdan ortiq bola uchinchi yil ham maktabga bora olmaydi", — deya ta’kidladi Soeripto.

Maksman esa sanitariya va gigiyena vositalari yetishmasligi oqibatida oilalar ochiq kanalizatsiya tarqatayotgan yuqumli kasalliklar xavfi ostida qolayotganini, eng muhim suv va kanalizatsiya tizimlari esa hamon vayronagarchilik holatida ekanini qo‘shimcha qildi.

G‘azoda o‘t ochishni to‘xtatish tartibi rasman 2025-yil 10-oktyabrda kuchga kirgan edi. Sulhning birinchi bosqichida 2023-yil oktyabr oyida asirga olingan so‘nggi garovdagilar Isroil qamoqxonalaridagi falastinlik mahbuslarga almashtirilgandi. Biroq, Xamasning qurollarni topshirishi va hozirda G‘azoning yarmidan ko‘pini nazorat qilayotgan Isroil armiyasining hududdan bosqichma-bosqich chiqib ketishini ko‘zda tutuvchi ikkinchi bosqich ijrosi sekinlashib qoldi.

"Refugees International" prezidenti Jeremi Konindik (Jeremy Konyndyk) va boshqa nodavlat tashkilotlar yetakchilari Isroilni o‘z majburiyatlarini bajarishga chaqirarkan, otashkesim kelishuvi haqida: "Bu bitim barbod bo‘lmoqda. Uning barbod bo‘lishiga muayyan tomonlar ataylab yo‘l qo‘ymoqda", — degan xulosaga kelishdi.