Turkiya Tashqi ishlar vaziri Hakan Fidan Manila shahrida ASEAN tashqi ishlar vazirlari tomonidan qabul qilingan qarordan so‘ng, Turkiya Janubi-Sharqiy Osiyo Davlatlari Uyushmasining (ASEAN) Muloqot hamkori maqomini olganini e’lon qildi.
Fidan seshanba kuni X ijtimoiy tarmog‘idagi sahifasida yozishicha, bu natija Prezident Rejep Tayyip Erdog‘an boshchiligidagi Turkiyaning ko‘p qirrali tashqi siyosatini aks ettiradi. U buni xalqaro kun tartibini va global tizimni shakllantira oladigan siyosat deb ta’rifladi.
Fidanning ta'kidlashicha, ushbu maqom Turkiyani ASEANning to‘liq a’zoligidan bir pog‘ona pastroq kategoriyaga joylashtiradi va bungacha dunyo bo‘ylab atigi 11 ta davlatga shunday maqom berilgan edi.
Turkiya tashqi ishlar vaziri 2024 yilda rasman topshirilgan arizadan boshlab Ankaraning nomzodligini qo‘llab-quvvatlagan hamkasblariga, shuningdek, hozirgi rais sifatida Filippin rasmiylariga va butun jarayonni boshqargan ASEAN kotibiyatiga o‘z minnatdorchiligini bildirdi.
Jahon diplomatiyasi va Osiyo-Tinch okeani mintaqasi
Fidan mazkur voqeani Turkiyaning Osiyo-Tinch okeani mintaqasidagi ishtirokini mustahkamlash nuqtai nazaridan juda muhim deb atadi va bu hududni mamlakat jahon diplomatiyasining sharqiy o‘qi sifatida belgilashini ta’kidladi.
Ushbu maqom Ankaraning ASEAN mintaqasiga oid uzoq muddatli strategiyasini ilgari surishda va mavjud loyihalarni amalga oshirishda yaqindan yordam berishi qo‘shimcha qilindi.
Fidan eslatib o‘tganidek, Turkiya 2010 yilda ASEAN bilan munosabatlarining institutsional asosini yaratgan edi. O‘shandan beri ikki tomonlama hamkorlik bir qancha sohalarga kengayib, o‘zaro savdo hajmi 6,5 milliard dollardan 16 milliard dollargacha o‘sdi.
Muloqot hamkori maqomi rasman tasdiqlangani sababli, Anqara endi ASEAN bloki bilan siyosiy va iqtisodiy hamkorlikni yanada chuqurlashtirishni kutmoqda. Mazkur mintaqa deyarli 700 millionga yaqin aholi va 4 trillion dollardan ortiq iqtisodiy quvvatga ega.
Tashqi ishlar vaziri o‘z bayonotini quyidagi tilak bilan yakunladi: "Yangi bob Turkiya va ASEANga a’zo davlatlar uchun manfaatli bo‘lsin."
Ma'lumot uchun: ASEAN dunyodagi eng yirik hududiy bloklardan biri bo‘lib, 680 milliondan ortiq insonni qamrab oladi hamda Janubi-Sharqiy Osiyoda savdo, iqtisodiy o‘sish va mintaqaviy diplomatiyaning asosiy harakatlantiruvchi kuchi sanaladi.
