Rossiya prezidenti Vladimir Putin Yaqin Sharq va Yevropadagi urushlar hamda global iqtisodiy muammolar muhokamasi markazida bo‘lishi kutilayotgan, 11 ta a’zo davlat ishtirokidagi BRICS sammiti oldidan Hindiston poytaxtiga yetib keldi.
Hindiston diplomatik manbalarining xabar berishicha, sammit doirasida Putin va Eron prezidenti Mas’ud Pezeshkianing Hindiston bosh vaziri Narendra Modi bilan muzokaralar o‘tkazishi rejalashtirilgan. Shuningdek, Xitoy raisi Si Tszinpin ham juma kuni boshlanadigan ikki kunlik uchrashuv maydonida Rossiya prezidenti bilan uchrashishi kutilmoqda.
"RIA Novosti" axborot agentligi tarqatgan videolavhaga ko‘ra, Putin Nyu-Dehlidagi "Palam" harbiy-havo bazasiga qo‘ngan va uni Hindiston tashqi ishlar davlat vaziri Kirti Vardhan Singx kutib olgan.
Xitoy rahbari Si Tszinpin uchun bu 2019-yildan buyon Hindistonga amalga oshirilayotgan ilk tashrifdir. Bu qadam Kashmirning Hindiston nazoratidagi bahsli Himolay chegarasida olti yil muqaddam sodir bo‘lgan qonli harbiy to‘qnashuvdan keyin, ikki raqib qo‘shni o‘rtasidagi siyosiy sovuqchilikni yumshatish yo‘lidagi eng yirik siljish hisoblanadi. Yadro quroliga ega ushbu Osiyo gigantlari o‘rtasidagi munosabatlar keyingi paytlarda qayta tiklanmoqda: aviareyslar, viza berish jarayonlari va yuqori darajadagi aloqalar bosqichma-bosqich yo‘lga qo‘yilmoqda.
Kelishmovchiliklar chizig‘i
Nyu-Dehli ko‘chalarida yetakchilarni kutib olish uchun Bosh vazir Modining tabassum aks etgan plakatlari ilingan. Poytaxt bo‘ylab xavfsizlik choralari kuchaytirilib, markaziy tumanlarda transport harakatiga keng ko‘lamli cheklovlar joriy etildi. Dehli politsiyasi aholini vaziyatni to‘g‘ri tushunishga va hamkorlik qilishga chaqirdi.
BRICS tashkiloti 2009-yilda G‘arb davlatlari ustunlik qilayotgan xalqaro institutlarda ko‘proq ta’sir kuchiga ega bo‘lishni istagan yirik rivojlanayotgan iqtisodiyotlar forumi sifatida tuzilgan edi. Keyinchalik ittifoq kengayib, uning safiga Eron, Saudiya Arabistoni va Birlashgan Arab Amirliklari ham qo‘shildi. Biroq, AQSh va Isroil ishtirokidagi harbiy harakatlar borasida bu uch davlat o‘rtasida jiddiy pozitsiya farqlari mavjud.
Bu Mas’ud Pezeshkian uchun Eron prezidenti sifatida Hindistonga ilk tashrif bo‘ladi va u Yaqin Sharqdagi mojaroni sammit kun tartibiga qat’iy qilib qo‘yishi aniq.
"Yaqin Sharqdagi urush kengaygan guruhning hamjihatligini jiddiy sinovdan o‘tkazadi", deydi "Capital Economics" tahlilchisi Shilan Shah. U may oyida Nyu-Dehlida uchrashgan BRICS tashqi ishlar vazirlari qo‘shma bayonot bera olishmaganini eslatib o‘tdi.
Hindiston Yaqin Sharqdagi urush sababli yuzaga kelgan energiya inqirozini qisman Rossiya hisobiga yumshatishga muvaffaq bo‘ldi. Ukrainadagi urush davom etayotgan bir paytda, Rossiya Hindistonning eng muhim strategik hamkorlaridan biri va yoqilg‘i yetkazib beruvchi asosiy manbasiga aylandi.
Eslatib o‘tamiz, Putin Hindistonga oxirgi marta 2025-yil dekabrida tashrif buyurgan edi, shuningdek, u o‘sha oyda Qirg‘iziston poytaxti Bishkekda ham Modi bilan uchrashuv o‘tkazgan.
