Andreas Shlayxer: Turkiyaning PISA 2025 natijalari butun dunyo o‘rganishi kerak bo‘lgan katta muvaffaqiyatdir.
Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti (OECD) ta’lim va ko‘nikmalar bo‘yicha direktori Andreas Shlayxer Turkiyaning PISA 2025 siklida ko‘rsatgan natijalari butun dunyo diqqat bilan o‘rganishi kerak bo‘lgan «muvaffaqiyat hikoyasi» ekanini aytdi.
Turkiya Milliy ta’lim vazirligi xabariga ko‘ra, Shlayxer Turkiyani PISA 2025 bosqichidagi yutuqlari bilan tabriklab, video-murojaat yo‘llagan. U Turkiyaning o‘qituvchilari va maktab ma’murlarini olqishlab, shunday dedi: «Sizlar OECDning so‘nggi PISA baholash bosqichida erishgan yutuqlaringiz nafaqat Turkiya uchun yaxshi xabar, balki dunyo e’tibor qaratishi kerak bo‘lgan voqeadir».
Ko‘plab ta’lim tizimlari keskin muammolarga duch kelayotgan bir paytda, Turkiya matematika, o‘qish va fan sohalarida uchala yo‘nalishda ham o‘quvchilar ko‘rsatkichlari yaxshilangan kam sonli mamlakatlardan biri sifatida ajralib turadi, deya qayd etdi Shlayxer va 2022–2025-yillar oralig‘ida o‘rtacha natijalar oshganini e’tirof etdi. Shuningdek, u 2015-yildan beri past natijali o‘quvchilar ulushi sezilarli darajada kamayganini, bu esa Turkiyaning ko‘proq yoshlarni hayot davomida o‘qish va kelajak imkoniyatlari uchun zarur bo‘lgan asosiy ko‘nikmalar bilan ta’minlashdagi muvaffaqiyatini ko‘rsatishini ta’kidladi.
Natijalar faqat bitta muvaffaqiyatli yilning mahsuli emasligini uqtirgan Shlayxer: «Biz haqiqatan ham rivojlanayotgan maktab tizimini ko‘ryapmiz», dedi. Ta’lim — mamlakat o‘z kelajagi uchun rejasini chizadigan soha ekanini eslatib, bugungi kunda Turkiya sinflarida o‘qiyotgan o‘quvchilar muhandis, tadbirkor, shifokor, tadqiqotchi, o‘qituvchi va davlat xizmatchilari sifatida mamlakat kelajagini shakllantirishini qo‘shimcha qildi.
Shlayxer Turkiyaning ta’lim sohasidagi yutuqlaridan umidvor bo‘lish uchun yana bir sabab borligini ta’kidlab, mamlakatdagi har 10 o‘quvchidan 7 nafari o‘qituvchilari ularning o‘rganishiga yaqindan qiziqishini, materialni tushunmaguncha tushuntirishda davom etishini va eng ko‘p kerak bo‘lganda qo‘shimcha yordam berishini bildirganini aytdi.
Asosiy poydevorlar
Shlayxer o‘quvchilar sinflaridagi muhit o‘n yil avvalgiga nisbatan ijobiyroq bo‘lganini qayd etib, ta’lim faqat bilim uzatadigan o‘qituvchi bilan uni qabul qiluvchi o‘quvchi o‘rtasidagi mexanik almashinuv emas, balki insoniy jarayon ekanini ta’kidladi.
PISA ma’lumotlariga ko‘ra, turk o‘quvchilari yangi narsalarni kashf etishga intilishi, qiyin vaziyatlarda ham sabr bilan davom eta olishi hamda qobiliyat mehnat, fikr-mulohaza va mashq orqali rivojlantirilishi mumkinligiga ishonishi ijobiy belgidir. Qiziquvchanlik, sabr-toqat, tashabbuskorlik va o‘sishga yo‘naltirilgan tafakkur kabi sifatlar bilimlar tez o‘zgarayotgan va sun’iy intellekt tezkor javob bera oladigan davrda hayot va mehnatda muvaffaqiyat qozonishning asosiy poydevoriga aylanganini qo‘shimcha qildi.
PISA natijalari Turkiya o‘quvchilari raqamli texnologiyalar, jumladan sun’iy intellektdan unumli foydalanayotganini ko‘rsatganini aytgan Shlayxer, hukumat bu imkoniyatni tan olib, qurilmalar yetishmovchiligini bartaraf etishni ustuvor vazifa deb belgilaganini va buni kelajak uchun muhim afzallikka aylantirish mumkinligini ta’kidladi. U texnologiya va o‘qish o‘rtasidagi munosabat undan qanday foydalanilishiga bog‘liqligini, uning asosiy maqsadi jarayonlarni yengillashtirish emas, balki o‘quvchilarni yanada qobiliyatli qilish bo‘lishi kerakligini uqtirdi.
Shlayxer natijalar munosabati bilan Turkiya ta’lim hamjamiyatini tabriklab, oldinda har bir bolani bu jarayonga jalb etgan holda yanada tez va uzoqqa siljish imkoniyati borligini bildirdi: «Turkiyaning eng qimmatli tabiiy boyligi bugungi sinflaringizdagi iste’dod, tasavvur va imkoniyatlardir».
