Payshanba kuni Anqara bosh prokuraturasi ma'lum qilishicha, Alihan Kurish jinoyat tashkilotiga qaratilgan amaliyot davomida huquq-tartibot organlari jinoyat rahbari deb gumon qilingan Alihan Kurish hamda jami 30 nafar gumonlanuvchini ushladi.
Prokuratura bayonotiga ko‘ra, tergov doirasida Turkiya Moliyaviy jinoyatlarni tergov boshqarmasi (MASAK) gumonlanuvchilar va jinoyat tashkilotiga tegishli kompaniyalar haqida hisobot tayyorlagan. Tergovda jinoiy guruh tuzish va uni boshqarish, jinoiy guruhga a’zo bo’lish, jinoyat yo‘li bilan olingan mablag‘larni o’zlashtirish, davlat muassasalari va tashkilotlariga zarar yetkazish maqsadida firibgarlik hamda “Soliq protseduralari to‘g‘risidagi qonunni buzish" kabi ayblovlar qo’yilgan.
MASAK hisobotiga ko‘ra, tashkilotga mansub ko‘plab kompaniyalarning moliyaviy operatsiya hajmlari 2020-yildan keyin keskin oshgan, shu bilan birga kompaniyalar bo‘linish va o‘zgarishlardan o‘tgan.
Hisobotda, korporativ bo‘linish orqali noodatiy katta ustav fondi bilan yangi kompaniyalar tashkil etilgani, yangi tuzilgan kompaniyalar boshqa viloyatlarda joylashgani va ulardan ajralib chiqqan kompaniyalarning faoliyat sohalaridan farq qiluvchi sohalarda ishlagani qayd etilgan.
Hisobotga ko‘ra, ba'zi kompaniyalarda faqat ustav fondidan boshqa manbalar bo‘lmagani va faol savdo-sotiq bilan shug‘ullanmaganligi, o‘rniga o‘sha ustav fondi orqali sho‘ba kompaniyalarni moliyalashtirgani aniqlangan.
Bu strategiya jinoyat tashkiloti tomonidan kompaniya hujjatlariga kirishni cheklash va moliyaviy operatsiyalarni kuzatishni qiyinlashtirish uchun qo‘llangan, deb hisobotda qayd etilgan.
Hisobot shuningdek, aksar kompaniyalar turli to‘lov tashkilotlari orqali o‘tkazmalar olgani va naqd pul aylanishi yuqori bo‘lganini, kompaniya aksiyadorlari tomonidan esa manbai izoh talab qiladigan katta naqd mablag‘lar kiritilgani aniqlanganini bildiradi. Ushbu naqd mablag‘lar aksiyadorlar tomonidan ustav kapitalini oshirish uchun ishlatilgan.
Ushbu mablag‘larning kompaniya hisoblariga katta miqdorda kiritilib, tahlil ostidagi kompaniyalarga alohida uslubda o‘tkazilgani, shuningdek to‘lov tashkilotlari va naqd depozitlar orqali olingan katta summalarning turli kompaniyalarga yo‘naltirilgani qayd etilgan.
Hisobotda kompaniyalarning xarid va sotuv yozuvlarida boshqa yuridik shaxslar bilan yuqori qiymatli bitimlar aks etgani, bu kabi operatsiyalarni soxta hisob-fakturalar bo‘lishi ehtimoli nuqtai nazaridan ahamiyatli deb topilgani ta'kidlangan.
Shuningdek, hisobotda kompaniya hisob-kitoblariga mos kelmaydigan xorijiy kompaniyalardan valyuta o‘tkazmalarining aniqlangani va ba'zi kompaniyalarga katta soliq qaytarishlari to‘langanligi qayd etilgan. Hisobot moliyaviy operatsiyalar tizimli tartibda amalga oshirilgan bo‘lishi mumkinligini baholagan.
Tergov doirasida Alihan Kurish jinoyat tashkilotiga qarshi bir vaqtda 17 viloyatda, asosan Istanbul, Anqara va Antalya shaharlarida amaliyotlar o‘tkazilgan.
Hokimiyat organlari 49 nafar gumonlanuvchi uchun ushlash buyruqlarini bergan, ulardan ba'zilari chet elda ekani aniqlangan; shuningdek gumonlanuvchilarga tegishli 43 manzil va 33 kompaniyaga tegishli 80 manzilga tintuv va musodara buyruqlari chiqarilgan.
49 gumonlanuvchidan 30 nafari, jumladan Alihan Kurish, amaliyot davomida qamoqqa olingan. To‘qqiz nafari chet elda ekani aniqlangan va qolgan 10 nafarni ushlash bo‘yicha ishlar davom etmoqda.
