Isroilda falastinlik mahbuslarga nisbatan oʻlim jazosini koʻzda tutuvchi harbiy farmon kuchga kirdi.
Isroilda terrorizm va qotillikda ayblangan falastinlik mahbuslarni qatl etishga ruxsat beruvchi bahsli qonuniy chora yakshanba kuni rasman kuchga kirdi. Bu haqda mahalliy ommaviy axborot vositalari xabar bermoqda.
Gʻarbiy Sohilda harbiy farmon imzolandi
„The Times of Israel“ nashrining yozishicha, Isroil armiyasining Markaziy qoʻmondonligi boshligʻi, general-mayor Avi Bluth bosib olingan Gʻarbiy Sohilda ushbu chorani tatbiq etish uchun zarur boʻlgan maxsus harbiy farmonni imzoladi.
Harbiy farmonning asosiy bandlari:
Isroilliklarning oʻlimiga sabab boʻlgan hujumlar bilan bogʻliq ishlarni koʻrayotgan sudlar uchun oʻlim jazosi „yagona majburiy hukm“ sifatida belgilandi.
Agarda sud jarayonida qandaydir „maxsus sharoitlar“ aniqlansa, oʻlim jazosi umrbod qamoq jazosiga almashtirilishi mumkin. Biroq ushbu maxsus sharoitlar nimalardan iborat ekanligi ochiqlanmagan.
Qonun faqat falastinliklarga qarshi qaratilgan
Isroilning nufuzli „Haaretz“ gazetasi tahliliga koʻra, ushbu farmon bosib olingan Gʻarbiy Sohildagi harbiy sudlarga „Isroil Davlatining mavjudligini inkor etish“ kabi gʻoyaviy asoslar bilan isroilliklarni oʻldirishda aybdor topilgan falastinliklarga oʻlim jazosini tayinlash vakolatini beradi.
Ekspertlar va gazeta sharhlovchilari qonun matni va undagi ideologik dalillar talabi faqatgina falastinliklarni nishonga olganini taʼkidlamoqda. Bunday shakllantirish ekstremistik guruhlarga mansub yahudiy hujumchilarini ushbu qonun bilan jazolashni „deyarli imkonsiz“ qilib qoʻyadi.
Isroil siyosatidan jiddiy chekinish va huquqiy xavotirlar
Knesset (Isroil parlamenti) Milliy xavfsizlik qoʻmitasidagi muhokamalar chogʻida huquqshunoslar va xavfsizlik mutaxassislari ushbu qonun yuzasidan jiddiy xavotir bildirishgan.
Tarixiy burilish: Isroil fuqarolik va parlament qonunlarini bosib olingan Gʻarbiy Sohildagi Isroil fuqarosi boʻlmagan shaxslarga tatbiq etish mamlakatning uzoq yillik anʼanaviy huquqiy siyosatidan sezilarli va xavfli chekinish hisoblanadi.
Qonunning qabul qilinishi: Ushbu qonun loyihasi dastlab mart oyida Knesset tomonidan qabul qilingan boʻlib, u isroilliklarga qarshi halokatli hujumlar uyushtirgan falastinliklar uchun oʻlim jazosini standart chora sifatida belgilashni koʻzda tutgan edi.
Shuningdek, oʻtgan haftada Knesset 2023-yil 7-oktabr voqealarida ishtirok etganlikda ayblanayotgan „Hamas“ guruhining elita boʻlinmasi aʼzolari uchun maxsus harbiy sud tashkil etishni koʻzda tutuvchi alohida qonun loyihasini ham maʼqulladi.
Falastinlik mahbuslarning bugungi ahvoli
Falastin va Isroil inson huquqlari tashkilotlarining soʻnggi maʼlumotlariga koʻra, hozirda Isroil qamoqxonalari va hibsxonalarda 9 600 dan ortiq falastinlik saqlanmoqda.
Ularning orasida:
350 nafar yosh bola;
73 nafar ayol bor.
Huquq himoyachilari qamoqxonalardagi sharoitlar keskin yomonlashgani, mahbuslar tizimli ravishda qiynoqlar, ochlik, ogʻir izolyatsiya va tibbiy eʼtiborsizlikka duch kelayotgani haqida bot-bot ogohlantirmoqda.
