SIYOSAT
2 daqiqa o'qish
Pokiston va Qatar AQSh-Eron muzokaralarini qaytadan boshlashga urinmoqda
Pokiston va Qatar taklifi Hormuz bo‘g‘ozini qaytadan ochish, AQShning Eron portlariga nisbatan joriy etgan blokadasini tugatish va Eron neftini sotishga oid sanksiyalarni bekor qilishni o‘z ichiga oladi.
Pokiston va Qatar AQSh-Eron muzokaralarini qaytadan boshlashga urinmoqda
Pokiston rahbarlari Lyutsern ko‘li sammitida AQSh vitse-prezidenti Vens bilan AQSh-Eron Islomobod o‘zaro anglashuv memorandumini amalga oshirish masalasini muhokama qilish uchun uchrashdi, 2026-yil 21-iyun (ARXIV). / AA

Pokiston hukumati va vositachilik jarayoniga yaqin manbalarning dushanba kuni Anadolu agentligiga ma’lum qilishicha, Pokiston va Qatar tomonidan ilgari surilgan keskinlikni pasaytirish bo‘yicha qo‘shma taklif AQSh va Erondan oylab davom etgan mojaroni doimiy tugatish uchun to‘xtab qolgan muzokaralarni tiklashning "birinchi qadami" sifatida 9-iyul holatidagi pozitsiyalarga qaytishni so‘raydi.

Manbalarning qo‘shimcha qilishicha, ushbu taklif Islomobod va Doha tomonidan "mintaqaviy sheriklar bilan maslahatlashuvlardan so‘ng" birgalikda tayyorlangan bo‘lib, unda har ikki tomon yangi qarama-qarshiliklar boshlanishidan oldingi holatga qaytishi kerakligi ta’kidlangan.

Eron dushanba kuni vositachilardan keskinlikni pasaytirishga qaratilgan takliflarni olganini tasdiqladi va Vashington hamda Tehron o‘rtasidagi otishmalar fonida diplomatiyaga sodiqligini yana bir bor bildirdi. Eron Tashqi ishlar vazirligi matbuot kotibi Esmoil Baqaei matbuot anjumanida vositachilar keskinlashuvning oldini olish ustida ishlayotgani va takliflarni Tehronga yetkazganini aytdi.

"Biz takliflarni vositachilar orqali oldik, ammo hozircha ularning tafsilotlarini muhokama qilmaymiz", — dedi Baqaei.

Bu bayonot o‘tgan oy Pokiston vositachiligida imzolangan, mojaroni yakunlash va barqaror tinchlik o‘rnatishga qaratilgan anglashuv memorandumiga qaramay, Eron va AQSh o‘rtasida harbiy zarbalar almashinuvi davom etayotgan bir paytda yangramoqda. Xususan, o‘tgan hafta Hormuz bo‘g‘ozi atrofida vaziyat yana keskinlashdi.

Vositachilik jarayoniga yaqin pokistonlik manbaning qayd etishicha, "9-iyul holatidagi pozitsiyalarga qaytish shiddatli qarama-qarshiliklarni to‘xtatish va muzokaralarni Islomobod yoki Dohada qayta boshlash uchun ilk qadam bo‘ladi".

Manbalarga ko‘ra, taklifga binoan Eron "darhol" Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochadi, AQSh esa Eron portlariga qo‘yilgan blokadani tugatadi hamda Eron neftini sotishga nisbatan sanksiyalarni bekor qiladi. Shuningdek, formula to‘xtab qolgan muzokaralarni tiklash maqsadida davom etayotgan o‘zaro harbiy zarbalarni to‘xtatish uchun ikki haftalik tinchlik e’lon qilishni ham nazarda tutadi.

AQSh prezidenti Donald Tramp o‘tgan hafta, 9-iyul kuni Hormuz bo‘g‘ozida Eron tomonidan uchta tijorat kemasiga qilingan hujumlardan so‘ng, blokada va neft bilan bog‘liq sanksiyalarni qayta joriy etishini e’lon qilgan edi.

Manbalar, agar Vashington va Tehron rozi bo‘lsa, muzokaralar "darhol" tiklanishi va kun tartibidagi eng muhim masala Janubiy Livanda o‘t ochishni to‘xtatishga erishish bo‘lishini aytdi.

17-iyunda imzolangan va harbiy mojaroni tugatish hamda barqaror tinchlikka zamin yaratishni ko‘zlagan anglashuv memorandumining ijrosiga Isroil kuchlarining Janubiy Livan va G‘azo sektorida o‘t ochishni to‘xtatish kelishuvini buzishda davom etishi asosiy to‘siq bo‘ldi. Tramp ham mazkur memorandumni "o‘z kuchini yo‘qotgan" deb e’lon qilgan, bu esa amalda kelishuvni tugatib, harbiy to‘qnashuvlarning yangi bosqichini boshlab bergan edi.

Pokistonlik manbalar vositachilar har ikki tomondan "ijobiy" javob bo‘lishidan umidvor ekanliklarini va muzokaralar "juda yaqin orada" qayta boshlanishini kutayotganliklarini bildirdi.