DUNYO
2 daqiqa o'qish
Eron bosh muzokarachisi AQSHni “teatr diplomatiyasi”da aybladi
Eron bosh muzokarachisi G‘olibof keskinlik kuchayib borayotgan bir sharoitda Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochish bo‘yicha muzokaralar boshi berk ko‘chaga kirib qolgani sababli AQSH prezidenti Donald Trampni “teatr diplomatiyasi”ni olib borishda aybladi.
Eron bosh muzokarachisi AQSHni “teatr diplomatiyasi”da aybladi
Eron parlamenti spikeri Muhammad Boqir Qalibof Beyrutda, Livan, 2024-yil 12-oktabr [ARXIV]. / Reuters

Eron parlamenti raisi va AQSH bilan olib borilayotgan muzokaralarda bosh muzokarachi bo‘lgan G‘olibof AQSH prezidenti Donald Trampning avval hujum boshlanishini e’lon qilib, keyin esa bu qaroridan voz kechishiga ishora qildi. U bu holatni AQSHning “muntazam takrorlanadigan teatr diplomatiyasi” deb atab, tanqid qildi.

Muhammad Boqir G‘olibof X ijtimoiy tarmog‘idagi sahifasida: “Katta hujum yaqinlashmoqda… Biroz kuting; qo‘ya qoling, ular muzokara qilishni istayapti. Bu uzluksiz davom etayotgan teatr diplomatiyasidir!” deb yozdi.

G‘olibof zo‘ravonlik, berilgan va’dalarga rioya qilmaslik va soxta xabarlardan foydalanish “muvaffaqiyatsiz strategiya”ni yuzaga keltirganini ta’kidlab: “Haqiqatni qabul qiling va majburiyatlaringizni bajaring. Bizga boshqa teatr kerak emas”, deb yozdi.

Tramp payshanba kuni bergan bayonotida Hormuz bo‘g‘ozini qayta ochishga qaratilgan muzokaralarda “ishtirok etayotganini” bildirdi va “yaqin orada” kelishuvga erishilishi mumkinligiga ishora qildi.

Kelishmovchiliklar

So‘nggi haftalarda AQSH va Eron o‘zaro harbiy hujumlarni amalga oshirdi. Vashington Eron Islom inqilobi qo‘riqchilari korpusiga tegishli ekanini bildirgan harbiy nuqtalarni nishonga olgan bo‘lsa, Tehron bunga javoban, avvalo Iordaniya, Bahrayn va Quvayt kabi Fors ko‘rfazi davlatlaridagi AQSH harbiy obyektlari sifatida ta’riflagan joylarga zarba berdi.

Mazkur keskinlik AQSH va Eron o‘rtasida iyun oyida o‘zaro anglashuv memorandumi imzolangani hamda yakuniy kelishuvga erishish uchun muzokaralar boshlangani holda yuz berdi.

Keyinchalik muzokaralar xavfsizlik kafolatlari, energiya ta’minoti hamda global savdo nuqtayi nazaridan dunyoning eng strategik yo‘llaridan biri bo‘lgan Hormuz bo‘g‘ozidan erkin o‘tish masalalaridagi kelishmovchiliklar tufayli boshi berk ko‘chaga kirib qoldi.

AQSHning turli ommaviy axborot vositalariga ko‘ra, mudofaa raketalari zaxirasining kamayib ketgani ham Trampning Eronga qarshi qo‘shimcha hujumlardan tiyilish haqidagi qaroriga ta’sir ko‘rsatdi.