Hakan Fidan va Abbos Aroqchi AQSh-Eron muzokaralarining boshi berk koʻchaga kirib qolganini muhokama qildi.
Turkiya Tashqi ishlar vaziri Hakan Fidan va uning eronlik hamkasbi Abbos Aroqchi oʻrtasida telefon muloqoti boʻlib oʻtdi. Vazirlar suhbat davomida AQSh va Eron oʻrtasidagi diplomatik jarayonning soʻnggi holati hamda mintaqadagi keskinlikni muhokama qildilar.
Ushbu muloqot Eron ommaviy axborot vositalari Vashingtonning Tehron taklif qilgan kun tartibiga bergan soʻnggi javobida hech qanday aniq yon berishlarni koʻzda tutmaganini eʼlon qilgan bir vaqtga toʻgʻri keldi.
AQShning besh banddan iborat keskin talablari
Eronning „Fars“ axborot agentligi xabariga koʻra, Vashington Tehronga besh banddan iborat talablar roʻyxatini taqdim etgan. AQSh qoʻygan asosiy shartlar quyidagilardan iborat:
Eron oʻz hududida faqat bitta yadroviy obʼektni faoliyatda saqlashi kerak;
Yuqori darajada boyitilgan uran zaxiralarining barchasini AQShga topshirishi shart.
Shuningdek, Vashington Eronning chet eldagi muzlatilgan aktivlarining „hatto 25 foizini“ ham ozod qilishni hamda fevral oyida boshlangan urush davomida Eronga yetkazilgan iqtisodiy zararlar uchun tovon (kompensatsiya) toʻlashni rad etgan. Qayd etilishicha, AQSh barcha frontlarda harbiy harakatlarning toʻxtatilishini faqatgina muzokaralar rasman boshlanishi sharti bilan bogʻlab qoʻygan.
Eron matbuoti AQShning bu pozitsiyasini keskin tanqid qilib, „Vashington faol qurolli toqnashuvlar paytida harbiy yoʻl bilan ololmagan imtiyozlarini endi muzokaralar stoli ortida qoʻlga kiritmoqchi, bu esa diplomatik jarayonni butunlay boshi berk koʻchaga olib keldi“, degan fikrlarni ilgari surmoqda.
Eronning sulh borasidagi asosiy shartlari
Eron hukumati oʻz tinchlik rejasida quyidagi talablar bajarilishini soʻragan:
Urushni yakunlash: Barcha frontlarda, jumladan, Livandagi harbiy harakatlarni toʻliq toʻxtatish;
Blokadani yechish: AQSh tomonidan Eron portlariga nisbatan joriy etilgan dengiz blokadasiga chek qoʻyish;
Hormuz boʻgʻozi nazorati: Tehron jahon energetika tashuvi uchun oʻta muhim yoʻlak hisoblangan va urush boshlanganidan beri yopiq qolayotgan strategik Hormuz boʻgʻozi ustidan nazoratni oʻzida saqlab qolishini qatʼiy taʼkidlagan.
Mintaqadagi harbiy taranglik va Trampga ogohlantirish
Yaqin Sharqdagi harbiy taranglik joriy yilning fevral oyida AQSh va Isroil kuchlarining Eronga qarshi amalga oshirgan havo zarbalaridan soʻng eng yuqori nuqtaga chiqqan edi. Garchi 8-apreldan buyon tomonlar oʻrtasida oʻt ochishni toʻxtatish rejimi amal qilayotgan boʻlsa-da, vaziyat hamon moʻrtligicha qolmoqda.
Yakshanba kuni Eron qurolli kuchlari matbuot kotibi Abolfazl Shekarchi AQSh prezidenti Donald Trampni Eronga qarshi hujumlarni qayta boshlamaslik haqida qatʼiy ogohlantirdi.
Davlat televideniyesi efirida chiqish qilgan Shekarchi shunday dedi:
„Umidsizlikka tushgan Amerika prezidenti bilsinki, agar u oʻz tahdidlarini amalga oshirib, Eronga yana hujum qilsa, uning mamlakati resurslari va qurolli kuchlari biz tomondan misli koʻrilmagan, oʻta hujumkor, hayratlanarli va tartibsiz ssenariylar bilan yuzma-yuz keladi“.
