Vena shahrida "Eurovision" tanlovi Isroil ishtiroki atrofidagi mojarolar ostida boshlanmoqda.
Seshanba kuni "Eurovision" qo‘shiq tanlovi o‘z ishini boshlaydi, biroq ushbu nufuzli musiqa bayramining 70 yilligi Isroilning ishtiroki bilan bog‘liq jiddiy nizolar soyasida o‘tmoqda.
G‘azoda Tel-Aviv tomonidan olib borilayotgan va o‘n minglab falastinliklarning hayotiga zomin bo‘lgan urushga norozilik sifatida besh davlat — Ispaniya, Irlandiya, Niderlandiya, Sloveniya va Islandiya — tanlovni boykot qilmoqda. Qamal ostidagi hududning katta qismi vayron bo‘lgani sababli, ushbu mamlakatlar Isroilning tanlovda qatnashishiga qat’iy qarshilik bildirdi.
Xalqaro inson huquqlari tashkilotlari ham Isroilning ishtirokini keskin tanqid qilmoqda. Amnesty International bosh kotibi Agnes Kallamard o‘z bayonotida shunday deydi: "Ushbu tanlov mazkur mamlakatga bosqin ostidagi G‘azoda davom etayotgan genotsiddan dunyo e’tiborini chalg‘itish va yuz berayotgan voqealarni 'normal holat' sifatida ko‘rsatish uchun platforma vazifasini o‘tab bermoqda. Qo‘shiqlar va yaltiroq bezaklar Isroilning jinoyatlarini yashirishga yoki falastinliklarning azob-uqubatlarini unutishga xizmat qilmasligi kerak".
Ma’lumot o‘rnida, BMT qo‘llab-quvvatlagan mustaqil tergov komissiyasi o‘tgan yilning sentyabr oyida G‘azoda "genotsid sodir etilayotgani" haqida xulosa bergan edi. 2023-yil oktyabridan buyon davom etayotgan harbiy harakatlar natijasida 72 700 dan ortiq odam halok bo‘ldi, 172 500 dan ziyod kishi jarohatlandi, hududdagi fuqarolik infratuzilmasining qariyb 90 foizi vayron etildi.
Xavfsizlik choralari va namoyishlar
"Eurovision" haftasida Vena shahrida Isroilning zo‘ravonliklariga qarshi qator namoyishlar o‘tkazilishi rejalashtirilgan. Shu munosabat bilan poytaxtda xavfsizlik choralari misli ko‘rilmagan darajada kuchaytirildi: tartibni saqlashga butun Avstriyadan, hatto qo‘shni Germaniyadan ham politsiya bo‘linmalari jalb etilgan.
Isroillik ijrochi Noam Bettan seshanba kungi yarim finalda "Wiener Stadthalle" arenasida sahnaga chiqadigan 15 nafar ishtirokchi orasida o‘rin olgan. Ovoz berish natijalariga ko‘ra, eng yaxshi 10 ijrochi shanba kungi katta finalga yo‘llanma oladi. Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya tanlovning asosiy moliyalashtiruvchilari sifatida, Avstriya esa mezbon mamlakat sifatida finalda to‘g‘ridan-to‘g‘ri ishtirok etish huquqiga ega.
Siyosat va musobaqa: Ikki xil standartlar masalasi
So‘nggi yillarda "Eurovision" musiqa va siyosatni bir-biridan ajratishda sezilarli qiyinchiliklarga duch kelmoqda. Masalan, 2022-yilda Rossiya Ukrainadagi urush sababli musobaqadan chetlatilgan edi.
2024-yilda Malmyoda (Shvetsiya) va o‘tgan yili Bazelda (Shveytsariya) o‘tgan tadbirlar davomida ham Isroilni genotsidda ayblab, uni chetlatishni talab qilgan ko‘p sonli namoyishlar bo‘lib o‘tdi. Shuningdek, Isroil o‘z ishtirokchisi uchun ovoz to‘plash maqsadida qoidalarga zid marketing kampaniyalari yuritgani haqida da’volar ilgari surilgan.
Tashkilotchi — Yevropa teleradioeshittirishlar ittifoqi (EBU) — Isroilni musobaqada qoldirishga qaror qilgach, boykot e’lon qilgan besh davlat ishtirokdan butunlay voz kechdi. Ovozlar manipulyatsiyasini oldini olish maqsadida EBU qoidalarni qattiqlashtirdi: endilikda bir shaxs berishi mumkin bo‘lgan ovozlar soni 20 tadan 10 taga tushirildi va "shubhali muvofiqlashtirilgan faoliyat" ustidan nazorat kuchaytirildi.
