Diplomatlarning ma’lum qilishicha, Vashington Eronni Hormuz bo‘g‘ozidagi hujumlar va minalashtirish faoliyatini to‘xtatishga chaqiruvchi BMT rezolyutsiyasi loyihasini qayta ko‘rib chiqdi. Biroq bu o‘zgarishlar Xitoy va Rossiyaning veto qo‘yishiga to‘sqinlik qilishi ehtimoldan yiroq.
Payshanba kuni tushdan keyin Xavfsizlik Kengashi a’zolariga taqdim etilgan va Reuters axborot agentligi ko‘rgan yangilangan loyihada Kengashga sanksiyalardan tortib harbiy harakatlargacha turli choralarni qo‘llash imkonini beruvchi BMT Nizomining 8-bo‘limiga ishora qiluvchi modda olib tashlangan.
Biroq loyiha matnida, talablar bajarilmagan taqdirda, Kengash “mintaqadagi kemalar qatnovi erkinligini ta’minlash uchun sanksiyalarni ham o‘z ichiga olgan samarali choralarni ko‘rib chiqish maqsadida qayta yig‘ilishi” haqidagi band saqlab qolingan.
Kengash rezolyutsiya loyihasini qachon ovozga qo‘yishi hozircha noma’lum.
Matn ochiq tarzda kuch ishlatishga ruxsat bermasa-da, bunday ehtimolni ham inkor etmaydi va “a’zo davlatlarning ... kemalarini, jumladan kemalar qatnovi huquqi va erkinliklariga tahdid soluvchi hujumlardan himoya qilish huquqini yana bir bor tasdiqlaydi.”
Xitoy va Rossiyaning keskin e’tirozlari
AQSh tomonidan qo‘llab-quvvatlangan va Eron qarshi harbiy harakatlarni qonuniylashtirish yo‘lini ochishi mumkin deb baholangan avvalgi rezolyutsiya o‘tgan oy BMT Xavfsizlik Kengashining 15 a’zoli yig‘ilishida Rossiya va Xitoy veto qo‘ygani sabab qabul qilinmagan edi.
Diplomatlarning aytishicha, AQSh va Bahrayn tomonidan tayyorlanib, shu hafta Kengash a’zolari ko‘rib chiqishi uchun taqdim etilgan amaldagi rezolyutsiyaning dastlabki varianti ham Xitoy va Rossiyaning keskin qarshiligiga uchragan.
Payshanba kuni Rossiya missiyasi bayonotida Xavfsizlik Kengashi a’zolari “Yaqin Sharqda yangi keskinlik to‘lqinini qo‘zg‘atishi mumkin bo‘lgan” “bir tomonlama va qarama-qarshilikka asoslangan rezolyutsiya loyihalarini” qabul qilishdan tiyilishi kerakligi ta’kidlandi.
28-fevral kuni AQSh va Isroilning Eronga qarshi urush boshlashi bilan mintaqaviy keskinlik keskin kuchaydi. Bu esa Eronning Isroil va AQSh harbiy obyektlari joylashgan Fors ko‘rfazi davlatlariga javob zarbalari berishiga hamda Hormuz bo‘g‘ozining yopilishiga olib keldi.
Pokiston vositachiligida erishilgan sulh 8-aprel kuni kuchga kirgan bo‘lsa-da, Islomoboddagi muzokaralarda doimiy kelishuvga erishilmadi. Trump keyinchalik aniq muddat belgilamasdan sulh uzaytirilganini e’lon qildi.
AQSh 13-apreldan buyon bo‘g‘ozdagi Eron dengiz qatnovini nishonga olgan dengiz blokadasini amalga oshirmoqda.
