AQSh va Eron o‘rtasidagi Islomobod muzokaralari: Yadroviy muddat va uran taqdiri ustida bahs
AQSh rasmiylariga ko‘ra, hafta oxirida Islomobodda (Pokiston) bo‘lib o‘tgan tinchlik muzokaralarida Vashington Tehron oldiga uranni boyitishni 20 yilga to‘xtatish shartini qo‘ydi.
The New York Times nashrining yuqori martabali manbalarga tayanib xabar berishicha, Eron dushanba kuni ushbu talabga nisbatan o‘z javobini yo‘llagan. Unda Tehron bu muddatni 5 yil deb belgilashni taklif qilgan, biroq AQSh Prezidenti Donald Trump ushbu taklifni rad etgan.
Asosiy kelishmovchilik: Boyitilgan uran qayerda qoladi?
Muzokaralarning eng nozik nuqtasi Eron hududidagi yuqori darajada boyitilgan uran zaxiralari bilan bog‘liq bo‘lib turibdi:
Vashington talabi: Eron o‘z hududidagi barcha yuqori darajada boyitilgan uranni mamlakat tashqarisiga olib chiqib ketishi shart.
Tehron pozitsiyasi: Eron materialni mamlakatda saqlab qolish niyatida. Buning evaziga ularni qurol yasash uchun yaroqsiz holga keltirish (suyultirish) taklif qilinmoqda.
AQSh xavotiri: Oq uy Eron bu materialni kelajakda yana qayta boyitib, yadroviy qurol yaratishda foydalanishi mumkinligidan xavfsiramoqda.
JD Vens: "Haqiqiy katta kelishuv ehtimoli bor"
AQSh vitse-prezidenti JD Vance Fox News telekanaliga bergan intervyusida Islomoboddagi uchrashuvlarni ijobiy baholadi. U eronlik vakillar bilan "mazmunli suhbatlar" bo‘lganini qayd etdi.
"To‘p hozir Eron tomonida. Asosiy savol — Tehron jarayonni olg‘a siljitish uchun yetarli darajada moslashuvchanlik ko‘rsata oladimi?" — dedi Vance.
Muzokaralarning kelajagi va Hormuz bo‘g‘ozi:
Vensning so‘zlariga ko‘ra, Eron o‘z pozitsiyasini biroz o‘zgartirgan bo‘lsa-da, bu hali yetarli emas.
U Hormuz bo‘g‘ozi masalasi har qanday yakuniy hujjatning markaziy qismi bo‘lishini alohida ta'kidladi.
Vitse-prezident "haqiqatan ham katta kelishuv" imkoniyati mavjudligini, ammo mas'uliyat Eron hukumati zimmasida ekanini bildirdi.
Hozirda yuzma-yuz muzokaralarning keyingi raundi bo‘yicha maslahatlashuvlar davom etmoqda, biroq aniq sana hali belgilanmagan.
