Turkiya Buyuk Millat Majlisi (TBMM) raisi Numan Kurtulmush, Finlandiyada muhim konferensiyada qatnashdi.
Turkiya Buyuk Millat Majlisi (TBMM) raisi Numan Kurtulmush Finlandiya Parlamenti (Eduskunta) raisi Jussi Halla - Aho bilan birgalikda tashkil etilgan «Oʻzgarayotgan dunyoda Turkiya: bir hamkor, bir muvozanatchi, bir strategik aktyor» deb nomlangan konferensiyada muhim bayonotlar berdi. Kurtulmush rasmiy tashrifi ortidan ikki mamlakat o‘rtasidagi aloqalarni mustahkamlashga qaratilgan uchrashuvlar samarali o‘tgani haqida gapirib, bu tashrif Turkiya – Finlandiya munosabatlariga ijobiy hissa qo‘shishidan umidvor ekanini bildirdi.
Kurtulmush: «Dunyo tarixi burilish nuqtasida»
Kurtulmush dunyo miqyosida yuzaga kelayotgan muammolar — qochoqlar inqirozidan global isishga qadar — keng doirani o‘z ichiga olayotganini taʼkidladi. Shu kontekstda u Turkiya bilan Finlandiyaning mojarolarni hal etish va muzokaralar boʻyicha umumiy pozitsiyalarining muhimligini alohida qayd etdi. 2023 - yilda Finlandiya NATOga aʼzo bo‘lishi bilan Turkiya – Finlandiya munosabatlarida yangi sheriklik asosiga o‘tilganiga e’tibor qaratgan Kurtulmush, 2024 - yilda esa diplomatik aloqalarning 100 - yilligi nishonlanishi ikki mamlakatni yanada yaqinlashtirishini ifoda etdi.
Global xavfsizlik muammolari va Birlashgan Millatlar Tashkilotining ro‘li
Kurtulmush hozirgi kunda mojarolar va tarangliklar ortib borayotganiga eʼtibor qaratib, Birlashgan Millatlar Tashkilotining (BMT) bu muammolarni hal etishdagi yetarli samaradorlikka ega emasligini tanqid qildi. «BMTning Nyu ‑ Yorkdagi bir ofis yoki kafedan farqi qo‘lmay qo‘ldi» — degan Kurtulmush, xalqaro tizim muhim voqealarni to‘xtatishda ojiz qolayotganini o‘z so‘ziga ilova etdi. Rossiyaning Ukrainaga bostirib kirishi va Isroilning G‘azodagi hujumlari kabi holatlar xalqaro tizimning cheklanishlarini ko‘rsatdi.
NATO va Yevropa xavfsizligi haqida fikrlar
Kurtulmush Yevropaning xavfsizlikdagi zaifligi yaqqol namoyon bo‘lgani haqida gapirar ekan, ayni vaqtda, NATO yangi xavfsizlik konseptlarini ishlab chiqishi lozimligini taʼkidladi. Finlandiya bilan Shvetsiyaning NATO tarkibiga qo‘shilishi ittifoq munosabatlarini mustahkamlaganini ham qayd etgan Kurtulmush, Turkiyada o‘tkaziladigan NATO sammitida yangi nuqtai nazarlar muhokama qilinishini istashini bildirdi.
Turkiya - Yevropa ittifoqi munosabatlari va strategik hamkorlik taʼkidi
Kurtulmush Turkiyaning Yevropa ittifoqi (YI) bilan munosabatlarini strategik bog‘ deb hisoblashi va to‘liq aʼzolikka erishish maqsadini samimiy davom ettirayotganini bildirdi. Shu bilan birga, Turkiyaga nisbatan oldindan hukm qilingan va ajratib qo‘yuvchi siyosatlar davom etayotganini taʼkidladi. Turkiya mintaqada muhim kuch ekani va Yevropaning kelajagi uchun boylik taqdim etishini o‘z so‘ziga ilova etdi.
Kafkasdagi voqealar va Turkiyaning ro‘li
Kurtulmush Ozarbayjon bilan Armaniston o‘rtasidagi kelishmovchiliklarni hal qilish jarayoniga kirilgani haqida ham gapirib, Turkiyaning ushbu jarayondagi o‘rtamchilik ro‘lini taʼkidladi. «Ozarbayjon bilan Armaniston maʼlum bir kelishuv yo‘liga kirib bo‘ldi», — degan Kurtulmush, bu holat mintaqadagi tarangliklarni kamaytirishga yordam berishini ifoda etdi.
Terrorizmga qarshi kurash va ichki siyosat
Kurtulmush Turkiyaning terrorizmga qarshi qatʼiy choralarga tayanib ishlayotgani va terrorsiz Turkiya maqsadiga erishish yo‘lida ishlar olib borilayotganini bildirdi. TBMMda tuzilgan Milliy birdamlik, birodarlik va demokratiya komissiyasining faoliyatiga ham to‘xtalib, Turkiyaning demokratik standartlarini oshirishga intilayotganini taʼkidladi.
Yangi davrda koʻp qutblilik va Turkiyaning strategik ahamiyati
Kurtulmush dunyo yangi bir davrga kirayotgani va ko‘p qutbli tuzumning aniqroq bo‘lib borishini taʼkidladi. Turkiyaning geostrategik joylashuvi va kuchli iqtisodi bilan bu yangi davrda muhim bir ishtirokchi bo‘lishini qayd etdi. Turkiya tinchlik yo‘lidan dushmanliklarni kamaytirish va do‘stona munosabatlarni mustahkamlashga intilayotganini taʼkidladi.
