Turkiya Tashqi ishlar vaziri Hakan Fidan Bangladeshga rasmiy tashrif buyuradi.

Diplomatik manbalardan olingan ma’lumotlarga koʻra, Turkiya Tashqi ishlar vaziri Hakan Fidan juma kuni bangladeshlik hamkasbi Xalilur Rahmonning taklifiga binoan, ikki kunlik rasmiy tashrif bilan Bangladeshga keladi.

Manbalarning taʼkidlashicha, juma va shanba kunlari boʻlib oʻtadigan ushbu tadbir Hakan Fidanning Bangladeshga ilk rasmiy safari boʻladi. Tashrif doirasida vazirni Bangladesh Bosh vaziri Tariq Rahmon qabul qilishi, shuningdek, Tashqi ishlar vaziri Xalilur Rahmon bilan rasmiy muzokaralar oʻtkazilishi kutilmoqda.

Fidan, shuningdek, Myanmadagi fuqarolar urushidan qochib kelgan va hozirda koʻmakka muhtoj boʻlgan 1 milliondan ortiq roxinjalik (rohingya) musulmonlar panoh topgan Koks-Bazar (Cox's Bazar) qochqinlar lagerlariga borishi rejalashtirilgan.

U yerda vazir TIKA (Turkiya hamkorlik va muvofiqlashtirish agentligi), AFAD (Ofat va favqulodda vaziyatlarni boshqarish agentligi), Turkiya Qizil Yarim oyi jamiyati, Turkiya Diyonat jamgʻarmasi hamda Turkiya Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan amalga oshirilayotgan insonparvarlik loyihalarini koʻzdan kechiradi va lagerlar hududida faoliyat yuritayotgan Turkiya dala shifoxonasiga tashrif buyuradi.

Bundan tashqari, uchrashuvlar davomida Fidan Xalilur Rahmonni BMT Bosh Assambleyasining 81-sessiyasi prezidenti etib saylangani munosabati bilan shaxsan muborakbod etishi kutilmoqda.

Muhokama Qilinishi Kutilayotgan Siyosiy va Iqtisodiy Masalalar

Turkiya tashqi siyosat idorasi rahbari Turkiya va Bangladesh oʻrtasidagi chuqur ildiz otgan tarixiy aloqalarga urgʻu berib, joriy yilning fevral oyida ish boshlagan Bangladeshning yangi hukumati davrida ikki tomonlama munosabatlarni rivojlantirish borasida tashlanayotgan qadamlardan mamnuniyat bildiradi.

Fidan, shuningdek, savdo, mudofaa sanoati, energetika, taʼlim, madaniyat, fan va sogʻliqni saqlash sohalaridagi hamkorlikni yanada mustahkamlash zarurligini taʼkidlab, 2025-yildagi 1,35 milliard dollarlik ikki tomonlama tovar ayirboshlash hajmini 2 milliard dollarga yetkazish boʻyicha umumiy maqsadni yana bir bor tasdiqlashi koʻzda tutilgan.

Vazir roxinja musulmonlari muammosini global kun tartibining yetakchi masalalari qatorida saqlab qolish borasida Turkiyaning qatʼiy pozitsiyasini yana bir bor takrorlaydi. Shu bilan birga, inqiroz boshlanganidan buyon Anqaraning sogʻliqni saqlash, taʼlim, boshpana, ozi-ovqat va infratuzilma sohalarida koʻrsatgan keng koʻlamli insonparvarlik yordamlariga toʻxtalib oʻtadi. Fidan Turkiya kelgusida ham bu boradagi yordam saʼy-harakatlarini izchil davom ettirishini qayd etadi.

Turkiya Tashqi ishlar vaziri Bangladeshning joylashuvi va mintaqaviy konstruktiv rolini eʼtirof etgan holda, uning Janubiy Osiyoda barqarorlik, tinchlik va xavfsizlikni taʼminlashdagi strategik ahamiyatini alohida taʼkidlashi kutilmoqda. U Turkiya BMT, Islom hamkorlik tashkiloti (IHT) va Rivojlanayotgan sakkizlik (D-8) iqtisodiy hamkorlik tashkiloti kabi koʻp tomonlama xalqaro platformalarda Bangladesh bilan hamkorlik qilishga muhim ahamiyat qaratishini bildiradi.

Muzokaralar davomida tomonlar Yaqin Sharq, Eron va Janubiy Osiyodagi soʻnggi geosiyosiy jarayonlar, shuningdek, boshqa mintaqaviy va global muammolar yuzasidan oʻzaro fikr almashadilar.

Bangladeshning yangi hukumati joriy yilning 12-fevralida oʻtkazilgan umumiy saylovlardan soʻng oʻz faoliyatini boshladi. Turkiya 17-fevral kuni boʻlib oʻtgan tantanali qasamyod marosimida Tashqi ishlar vaziri oʻrinbosari, elchi Berris Ekinchi xonim orqali vakillik qildi. Ekinchi xonim tashrif doirasida Bosh vazir Rahmon tomonidan qabul qilindi va "Jamoat-e-Islomiy" partiyasi yetakchisi Shafiqur Rahmon bilan ham uchrashuv oʻtkazdi.

Ikki Tomonlama Munosabatlar va Insonparvarlik Koʻmaki

Fevral oyida shakllangan yangi hukumatda Tashqi ishlar vaziri etib tayinlangan va BMT Bosh Assambleyasining 81-sessiyasi prezidenti lavozimiga nomzod qilib koʻrsatilgan Xalilur Rahmon 14-mart kuni Turkiyaga oʻzining ilk ikki tomonlama rasmiy tashrifini amalga oshirgan edi. Keyinchalik u 17–19-aprel kunlari boʻlib oʻtgan 5-Antaliya diplomatiya forumida ham ishtirok etdi.

Turkiya TIKA, AFAD, Turkiya Qizil Yarim oyi va Turkiya Diyonat jamgʻarmasi kabi tashkilotlar orqali Bangladeshdagi lagerlarda hayot kechirayotgan 1 milliondan ortiq roxinjalik qochqinlar uchun sogʻliqni saqlash, boshpana, taʼlim va infratuzilma loyihalarini boshqarib kelmoqda va bu yordamlar uzluksiz davom etmoqda.

Jumladan, 2018-yilda Koks-Bazarda tashkil etilgan Turkiya dala shifoxonasi hozirgi kunda kuniga oʻrtacha 1 000 nafar bemorga, jumladan, Bangladesh fuqarolariga ham tibbiy xizmat koʻrsatmoqda. Mazkur tibbiyot muassasasida jami 85 nafar xodim mehnat qilmoqda, ularning 30 nafari turkiyalik va 55 nafari mahalliy mutaxassislardir.

Yuqorida qayd etilgan yirik tashkilotlar faoliyatidan tashqari, Turkiyaning turli nodavlat notijorat tashkilotlari ham roxinjalik qochqinlar va mahalliy aholi uchun ozi-ovqat paketlarini taqsimlash, Ramazon oyida iftorliklar tashkil etish hamda Qurbon hayiti kunlarida qurbonlik aksiyalarini oʻtkazish kabi gumanitar dasturlarni faol amalga oshirib kelmoqda.